Bugün birtakım çevrelerin unutturmaya çalıştığı, hayatını bir mücadeleye, Kıbrıs'a adayan KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş'ı hatırlatalım istedik.
İşte, 78 yaşındaki Denktaş'ın, Kıbrıs için tükettiği yaşamından pek fazla bilinmeyen ayrıntılar:
· Rauf Raif Denktaş, 29 Ocak 1924'te, Rum tarafında kalan Baf'ta doğdu.İlkokulu İstanbul ve Kıbrıs'ta okudu. 1944'te İngiltere'ye giderek hukuk eğitimi gördü. 1947'te Ada'ya döndü, avukatlığa başladı.
· 1948'de zamanın Kıbrıs Valisi Lord Winster tarafından oluşturulan Anayasa Konseyi'nde üye olarak çalıştı. 1949'da savcı oldu, 1958'e dek bu görevi sürdürdü. Toplumsal sorunlara daha çok zaman ayırabilmek için görevinden istifa etti. Kıbrıs Türk Kurumları Federasyonu'nun başkanlığına seçildi.
· Kıbrıs Cumhuriyeti'nin ilk Cumhurbaşkanı Başpiskopos Makarios ve Yunanlı gerilla harbi uzmanı Albay Grivas, 1952'de EOKA adlı bir teşkilat kurdular.
· Denktaş, EOKA karşısında Türk toplumunu siyasi, iktisadi, sosyal alanlarda örgütledi ve arkadaşları ile 'Türk Mukavemet Teşkilatı'nı (TMT) kurdu.
· 1959'a kadar İngiliz egemenliğinde kalan Kıbrıs, bu tarihte imzalanan Zürih ve Londra anlaşmalarıyla 'Kıbrıs Cumhuriyeti' oldu. Denktaş'ın, Zürih Anlaşması'na Kıbrıs Türkleri'nin hak ve statüsünü belirleyen maddelerin girmesinde, Türkiye'nin garantisinin Kıbrıs Türk Alayı ile perçinlenmesinde etkin rolü oldu. Bu iki anlaşmaya göre Kıbrıs Cumhuriyeti'nin Cumhurbaşkanı Rum, Cumhurbaşkanı yardımcısı Türk, bakanların da 7'si Rum, 3'ü Türk olacaktı. Ama plan yürümedi.
İstenmeyen adam ilan edildi
· Denktaş, 1960'da 'Türk Cemaat Meclisi Başkanlığı'' ile 'İcra Komitesi Başkanlığı''na seçildi. 1960-63 yılları arasında TMT adına NACAK gazetelerini çıkardı.
· Kıbrıs'ta dinamiti patlatan kıvılcım, 4 Aralık 1963'te Lefkoşe'deki EOKA eylemcisi Markos Dragos'un heykeline konulan bomba oldu. EOKA bombayı Türkler'in koyduğunu ileri sürdü. Ardından iki Türk öldürüldü. Ve artık ok yaydan çıkmıştı... 24-25 Aralık'ta Ada'daki Türk alayı doktorlarından Binbaşı Nihat İlhan'ın evi basıldı. Eşi Mürvet ve üç oğlu, saklandıkları banyo küvetinde alçakça katledildi. Ertesi gün Türk jetleri, Kıbrıs semalarındaydı.
· Denktaş, 1964 Ocak ayında Londra'da düzenlenen ''Beşli Konferans''a katıldı ve Kıbrıs Türkleri'nin davasını savundu. 1964'te, Türk toplumu adına Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'ne seslendi. Bu tarihten sonra, Makarios yönetimi onu 'istenmeyen adam'' ilan etti, Ada'ya döndüğü takdirde tutuklanması kararını çıkardı.
· Bir süre Türkiye'de kaldıktan sonra, 1964'te gizlice Erenköy'e çıktı. Erenköy savaşına katıldı. 1967'de yeniden gizlice adaya girerken Rumlar tarafından yakalandı, tutuklandı. Girişimler sonucu Türkiye'ye iade edildi. 1968'de Ada'ya dönerek 'Cemaat Meclisi Başkanı'' ve 'Türk Yönetimi Başkan Yardımcısı'' olarak göreve başladı. Haziran 1968'den itibaren Türk toplumu adına Rumlar'la ikili görüşmeleri aralıklı olarak altı yıl sürdürdü.
Türkiye'den yardım istedi
· 16 Şubat 1973'te Kıbrıs Türk Toplumu tarafından yeniden başkan seçildi. 'Kıbrıs Cumhurbaşkan Muavini' ve 'Kıbrıs Türk Yönetimi Başkanı' olarak göreve başladı. 5 Temmuz 1974'te hükümet darbesi yapıldı. Albay Sampson'un başında olduğu darbenin ardından Türkler'e karşı büyük bir etnik harekata girişildi. Rauf Denktaş, Bayrak Radyosu aracılığı ile Türkiye'den yardım istedi. Ecevit, 20 Temmuz 1974'te 'Barış Harekatı'nın başladığını duyurdu. Denktaş, 1974 Türk Barış Harekatı sonunda, Kıbrıs Türk Federe Devleti'nin ilan edilmesinden sonra 'Devlet ve Meclis Başkanı' görevlerini üstlendi.
· 1975'te Kleridis'le yaptığı anlaşma ile 11 yıl Rum zulmünde yaşayan 65 Bin Türk'ün Kuzey'e ve Kuzey'deki Rumlar'ın da Güney'e nakillerini sağladı.
· 1976'da yapılan ilk genel seçimlerde 'Kıbrıs Türk Federe Devleti Başkanlığı'na seçildi. Ulusal Birlik Partisi'ni kurdu, ama anayasa gereği genel başkanlıktan istifa etti. 1981'de ikinci kez 'Devlet Başkanlığı''na seçildi.
· 15 Kasım 1983'te 'Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ni ve yeni cumhuriyetin 'Kurucu Meclisi'ni kurdu. BM Güvenlik Konseyi'nde tüm siyasi baskı ve saldırılara göğüs gererek halkının haklarını savundu.
Eşi Aydın Denktaş anlatıyor
· Henüz 9 yaşındayken, 'İşte eşin bu olacak' dedikleri Rauf Denktaş ile 15 yaşında evlenen Aydın Denktaş, yıllardır hep yalnız bir kadındı! Niye mi? Kendisi anlatıyor: 'Aslında biz 1958'den beri iki ayrı insanız... Kendini milli davaya adadığı günden beri aramızda Kıbrıs var. Sonuçlandırmak için uğraşıyor, biliyorum ve bekliyorum...'
Aydın Denktaş işte böyle diyor. Çocuklarını dünyaya getirdiği zamanlarda olduğu gibi, kaybettiği günlerde de eşi hep yanında değil, 'milli davanın' yollarındaydı.
· 'Güvercinlerim, tavuklarım var. Bülbül, kuğu kuşu, Amerikan üveyiği, altı köpek besliyorum. Geçenlerde de Urfa'dan iki ceylan verdiler. Onlara nasıl bakacağım, hayvanlar yolda sefil olacak. İkilem arasında kaldım. Ancak seslerini duyarak rahatlıyorum. 43 yıldır insanca yaşamayı özleyen bir adamım ben...'
· Ankara Barosu'nun yemeğine katılan Rauf Denktaş, avukatlara bir fotoğraf verdi. Fotoğraf, 1878'de Türkler'in adadan çekilmesini görmüş olan Denktaş'ın dedesiyle aynı yaştaki Kıbrıslı yaşlı Türkler'in 1960'ta Kurmay Albay Turgut Sunalp komutasındaki Türk askerlerinin bayrak törenindeki saygı duruşlarını gösteriyordu. Denktaş, fotoğrafa bakan gazetecilere şunları söyledi: 'Dedem bana şöyle demişti, 'Ben adadan Osmanlı'nın çekilişini gördüm. Ama göreceksin Osmanlı yeniden gelecek... Belki ben göremem ama sen görürsün...' Dedem Türk'e Osmanlı derdi. İşte ben bu sözü hatırladığım için 1960'ta dedemin yaşayan arkadaşlarını bulup fotoğraftaki bayrak törenine getirdim. Dönüşü gördüler...'
Denktaş'ı, Klerides sorguladı
· Denktaş'ın babası Kıbrıs'ın ünlü hakimlerinden biriydi. Rauf Denktaş da onun yolundan yürüdü. Londra'da hukuk eğitimi görüp 1947'de adaya döndü. Klerides'in babası da adanın ünlü avukatlarındandı. O da babası gibi hukukçu oldu. Denktaş ve şimdi Kıbrıs Rum Kesimi lideri olan Glafkos Klerides gençlik yıllarından itibaren hep iyi iki dosttu. Bu dostluk en acı günlerde bile sürdü. Şöyle ki; 1963'te Rumlar'ın Türkler'e saldırılarından sonra Denktaş'ın çocukları Lefkoşe'nin Türk bölgesinden alınıp, Ankara'ya kalkacak uçağa bir otomobille gizlice kaçırıldı. İşte o otomobili kullanan kişi Glafkos Klerides'ten başkası değildi...
· Yıl 1964. Denktaş Londra Konferansı'na katıldı. Ancak Kıbrıs'a dönüşü sorun oldu. Çünkü, Rum Yönetimi Denktaş'ın Ada'ya dönüşünü yasakladı. Denktaş, Karpaz'dan gizlice Ada'ya girmeye çalışırken tutuklandı. Bu tutuklanma olayını 1968 yılında rakibi ve dostu Klerides bakın ona nasıl anlattı: 'Bakanlar Kurulu'ndaydık. Bir asker gelerek Grivas'a bir kağıt verdi. Beş dakika sonra bir polis gelerek Makarios'a bir kağıt verdi. Böylelikle senin Karpaz'da yakalandığını öğrendik. Kiprianu (Rum yönetimi eski Cumhurbaşkanı) ile Papandopulos 'Derhal öldürülmeli' dediler. Bu şekilde Kıbrıs'a gelmen için bir neden olmalıydı. Makarios, 'Madem tanıyanlar olmuş, getirin ve sorgulayın' emrini verdi.'
Denktaş'ı sorgulayan, Klerides oldu... Denktaş, bu ilginç buluşmayı anılarında yazdı: 'Klerides, sorgu yargıcı pozisyonundan bir adım öne gitmedi. Buna rağmen Rum basını kendisini, 'Rudolf Hess rolünde olan Denktaş'la gizli bir anlaşma yapmak ve ENOSİS'i bertaraf etmek' gayretkeşliği ile suçladı. Bizdeki insafsızlar da Ada'ya gelişimi, 'Klerides'le anlaşarak, kahraman olmak için tertip edilmiş bir senaryo' olarak takdim edebildiler...'
· Onlarca bilimsel esere imza atan Denktaş'ın, 1974 Barış Harekatı'nda Türk köylerinden birinde yaşanan trajik olayları konu aldığı 'İşgal Altında' isimli senaryosu TRT tarafından KKTC'de filme çekildi. |
 |
|
KIBRIS
