Yunanistan yarın sandık başında

Yunanistan'da seçmenler, ülkeyi 4 yıl yönetecek siyasi parti ya da partileri belirlemek üzere yarın sandık başına gidecek. Yunanistan'da kayıtlı toplam 9 milyon 794 bin 594 seçmenin 19 bin sandıkta oy kullanacağı seçimlerde, oy verme işlemi saat 07.00'de başlayacak, 19.00'da sona erecek.



Oy sayımının ise sandıkların kapatılmasının hemen ardından başlayacağı ve seçime katılan 20 partinin aldıkları oylara ilişkin ilksonuçların birkaç saat içinde açıklanmasının beklendiği belirtildi.

Bu arada İçişleri Bakanlığı, Yunanistan'da 2001 yılında yapılan genel nüfus sayımında 18 yaşını bitirmiş Yunanlıların sayısının 8 milyon 600 bin olarak belirlenmesine rağmen, doğum oranı çok düşük ülkede 10 milyona varan seçmenin kayıtlı olmasının, yurtdışında yaşayan pek çok Yunan vatandaşının seçmen kütüklerinde kayıtlı olmasından kaynaklandığını açıkladı.

SEÇİM SİSTEMİ

Avrupa'da uygulananların en karmaşığı olarak kabul edilen Yunan seçim sistemi, ülke genelinde az farkla da olsa yarışı önde bitiren partiye 300 sandalyeli parlamentoda çoğunluğa sahip olma ve tek başına hükümet kurma şansı tanıyor.

Ülkedeki yerleşim merkezleri ve seçim bölgelerinde kullanılan oyların öncelikli olarak esas alındığı hesaplamalarda, partilerin çıkardıkları milletvekili sayısı 4 aşamada belirleniyor.

İlk aşamada, bir parti, bir yerleşim merkezinde kullanılan geçerli oyların sayısının, o merkezin çıkaracağı milletvekili sayısının bir fazlasına bölünmesiyle elde edilen bölge barajını aşabilmiş ise aldığı oy oranıyla doğru orantılı sayıda milletvekili çıkarıyor.

Bu aşamadan sonra bu yerleşim merkezinin dahil olduğu seçim bölgesinin tümü dikkate alınıyor ve ülke genelinde birinci olan parti, kalan milletvekillerinin yüzde 95'ini alıyor.

Seçimde birinci olan partiye ikinci parti karşısında büyük üstünlük tanıyan bu aşamanın ardından, ''düzenleme ya da yumuşatma'' olarak bilinen ve küçük partileri desteklemeye yönelik üçüncü aşama devreye giriyor. Bu aşamada, yüzde 3'lük ülke barajını aşma başarısını göstermiş bir parti, herhangi bir seçim bölgesinde de bölge barajını aşmış ve o bölgede yarışı önde bitiren parti oyların yüzde 50'sinden fazlasını alamamışsa, milletvekili çıkarmaya hak kazanıyor.

Sonuncu aşamada ise geriye dağıtılacak milletvekili kaldıysa bunlar partilere ülke genelinde aldıkları oy oranıyla doğru orantılı bir biçimde dağıtılıyor.

Oy pusulalarında adları alfabetik sıraya göre dizilmiş adayların parlamentoya girip giremeyeceği, seçmenlerin isimleri hizasına koydukları artı işaretlerinin sayısı ve mensup oldukları partinin bölgede aldığı oy oranına göre belirleniyor.

Batı Trakyalı 11 Türkün de milletvekili adayı olduğu genel seçimlerde partiler, ülke genelinde aldıkları oy oranına göre dağıtılmak üzere toplam 12 kontenjan adayı da gösteriyor.

OY VERMEK ZORUNLU

Bu arada Yunanistan'da seçimlere katılım oranını artırmayı amaçlayan, katı bir zorunlu oy kullanma sistemi yürürlükte bulunuyor.

Bu sistem gereği, oy kullanmayan kayıtlı seçmenler, her ne kadar bugüne kadar örneği görülmediyse de bir aydan bir yıla kadar hapis cezasına çarptırılabiliyor.

Yunan seçim yasası, Meriç, İskeçe, Rodop ve 12 Ada'daki seçim merkezlerine bölge valisi tarafından bir Türkçe çevirmen atanmasını da öngörüyor.

Yunanistan'daki sistem ayrıca, seçimlerden 2 ay önce İçişleri Bakanlığı'na ikamet adresine ilişkin bilgi vermemiş tüm seçmenlere, oturdukları değil, nüfusa kayıtlı oldukları yerleşim merkezinde oy verme yükümlülüğü getiriyor.

Bu seçimlerde de çok sayıda seçmenin oturduğu yerleşim merkezinden kayıtlı olduğu bölgeye yolculuğundan kaynaklanan büyük bir ülke içi ulaşım hareketliliği gözleniyor.

YURTDIŞINDAKİNE OY HAKKI YOK

Öte yandan Yunanistan'ın yurtdışında yaşayan ve sayıları 5 milyonu bulan Yunanlıların oy vermesini sağlamaya yönelik düzenlemesi bulunmuyor.

Ülkenin en büyük iki partisi PASOK ve Yeni Demokrasi'nin (YDP) yurtdışında yaşayan seçmenler için özel taşıtlar kiraladığı ve toplam 25 ülkeden seçmen gelmesinin beklendiği açıklandı.

2 BÜYÜK PARTİ

Ülkedeki seçmenlerin iki büyük parti etrafında toplanmış olmasından ötürü, bu seçimlerde de PASOK ile YDP'nin oyların toplam yüzde 85-90'ını alması bekleniyor.

Yunanistan'da 1981 yılından bu yana birbiriyle mücadele eden partilerden PASOK, 1990-1993 yılları arasındaki YDP iktidarı hariç, toplam 20 yıldır ülkeyi yönetiyor.

PASOK ile YDP'nin en son karşı karşıya geldiği 9 Nisan 2000 genel seçimlerinde, PASOK oyların yüzde 43,79'unu, YDP ise 42,73'ünü almıştı.